За ўратаваньне Мэмарыялу - Беларускія і польскія гісторыкі стварылі сумесную камісію

Беларускія і польскія гісторыкі стварылі сумесную камісію

Чацвер, 06 Жнівень 2015. Навіны

Інфармацыю пра гэта публікуюць польскія СМІ.

Беларускія і польскія гісторыкі стварылі сумесную камісію

Першая польска-беларуская сустрэча гісторыкаў з удзелам сакратара Савета па абароне памяці барацьбы і пакутніцтва Анджэя Kунерта прайшла на мінулым тыдні ў Мінску. У ходзе сустрэчы абмяркоўваліся перспектывы далейшага польскага-беларускага дыялогу.

— Я хацеў растлумачыць для сябе вельмі многія пытанні ў часе гэтых перамоваў. Важна было дакладна вызначыць, наколькі вялікае кола праблем, якія пытанні могуць выклікаць гарачыя дыскусіі, у якіх пытаннях мы будзем кардынальна разыходзіцца ў меркаваннях з беларускімі спецыялістамі, у чым складаецца патэнцыйная крыніца канфлікту або рэзкай нязгоды, — сказаў спадар Кунерт. Ён дадаў, што зразумеў, што на самой справе кола праблем не такое вялікае, як яму здавалася.

У двухдзённай сустрэчы бралі ўдзел больш за дзесяць польскіх і беларускіх гісторыкаў, архівістаў, людзей, што займаюцца культурнай спадчынай краін, у тым ліку дырэктарка Беластоцкага філіяла IPN Барбара Баярын.

— Я думаю, што сама ідэя стварэння беларуска-польскай камісіі па гісторыі вельмі правільная і і сведчыць пра тое, што абодва бакі далі згоду правесці дыялог, — сказаў сустаршыня групы з беларускага боку прафесар Віктар Шадурскі, дэкан факультэта міжнародных здносін Беларускага дзяржаўнага універсітэта.

Анжэй Kунерт падкрэсліў, што з аптымізмам глядзіць на перспектывы дыялогу. Паводле яго слоў, спрэчкі могуць выклікаць некаторыя пытанні, звязаныя з Вялікай Айчыннай вайной, у прыватнасці, звязаныя з 17 верасня 1939 г.

— Для беларускага боку 17 верасня вельмі важная дата, бо, на іх думку, адбылася важная пазітыўнае падзея — аб'яднанне беларускіх земляў. Для нас палякаў, відавочна, што здарылася ўзброеная агрэсія краіны-суседкі, савецкай звышдзяржавы. Тут, вядома, будуць адрозненні, проблемы — сказаў ён. Тым не менш, ён дадаў, не бачыць ніякай небяспекі, што гэтая тэма стане крыніцай вострых рознагалоссяў, якія маглі б перашкодзіць далейшым перамовам. Па яго меркаванні, большасць удзельнікау сустрэчы думае, што пачаць варта з сумесных справаў, што не выклікаюць пытанняў.

Перамовы ў Мінску таксама закранулі тэму напрамку дзейнасці будучай камісіі. Кунерт сказаў, што для палякаў важна, каб яна займалася не толькі навуковымі бакамі гістарычных пытанняў, важна, каб кола дзейнасці было шырэйшым.

— Мы занепакоеныя тым, што рашэнне гістарычных пытанняў залежыць ад важных рэчаў, якія адбываюцца сёння, — адзначыў ён.

Кунэрт падкрэсліў, што ў прыватнасці, існуе дысбаланс ў доступе да архіваў па абодва бакі мяжы.

— Беларусы не маюць ніякіх праблем у Польшчы, нашы архівы адчыненыя, у Беларусі ўсё горш. Неабходна прапрацаваць пытанне, каб польскія гісторыкі не мелі праблем з доступам да матэрыялу ў архівах Беларусі, гэта з'яўляецца адным з асноўных пытанняў нашай сумеснай працы, — сказаў ён.

На думку гісторыка Шадурскага, двухбаковыя сустрэчы скіраваныя на ўсталяванне дыялогу, які будзе ўплываць на двухбаковыя адносіны паміж краінамі. — Пакуль гэта пачатак, але мы ведаем, што кропля і камень точыць, — дадаў ён.

Шадурскі лічыць, што пастаўлена сур'ёзная задача на працяглы перыяд. — Мы не ведаем, як хутка мы будзем рухацца наперад, але мы ведаем, у якім напрамку, — дадаў ён. Раней Кунерт падкрэсліваў, што адной з важных тэм для палякау з'яўляецца не толькі доступ да архіваў, але ж эксгумацыя ва ўрочышчы Курапаты. З вялікай верагоднасцю, Курапаты — месца пахавання ахвяраў катынскай трагедыі, і менавіта там трэба пабудаваць пяты, апошні мемарыял ахвярам Катынскай трагедыі.

Па дадзеных беларускіх гісторыкаў у курапацкіх магілах знаходзяцца астанкі 30 тыс. з 250 тыс. ахвяраў савецкіх рэпрэсій з года 1937-1941, у тым ліку палякаў. На сённяшні дзень, было эксгумавана толькі вельмі невялікая колькасць пахаванняў.

Новы Час

Дадатковая інфармацыя